Trong các công trình sản xuất công nghiệp, hệ thống cấp khí tươi cho nhà xưởng là hạng mục quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ do chi phí đầu tư ban đầu cao. Tuy nhiên, nếu không xử lý không khí tù đọng, nồng độ CO₂ và các khí độc hại tích tụ, môi trường làm việc và năng suất lao động suy giảm, đồng thời sức khỏe công nhân và tuổi thọ máy móc phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Liệu rằng, đầu tư vào hệ thống cấp khí tươi cho nhà xưởng có thực sự cần thiết? Cùng Cơ điện Tân Việt tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé!
1. Tầm quan trọng của hệ thống cấp khí tươi cho nhà xưởng
Khác với không gian dân dụng, nhà xưởng là môi trường khép kín, mật độ lao động cao, máy móc vận hành liên tục khiến nồng độ bụi mịn, khí thải, mùi hóa chất và nhiệt độ tăng nhanh. Nếu không được bổ sung khí tươi và thiết kế thông gió hợp lý, hệ quả sẽ rất nghiêm trọng.
Môi trường làm việc kém thông thoáng có thể gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, đau đầu, giảm khả năng tập trung, gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp và tim mạch, đồng thời làm tăng tỷ lệ tai nạn lao động. Điều này kéo theo năng suất sản xuất suy giảm, chất lượng sản phẩm không ổn định. Hệ lụy là chi phí vận hành của doanh nghiệp ngày càng gia tăng.
Không chỉ tác động đến con người, tình trạng không khí ô nhiễm và nhiệt độ cao còn ảnh hưởng tiêu cực đến máy móc, thiết bị. Bụi bẩn và hơi ẩm tích tụ lâu ngày dễ gây hao mòn, quá nhiệt, làm giảm tuổi thọ thiết bị và phát sinh nhiều chi phí sửa chữa không mong muốn.
Chính vì vậy, hệ thống cấp khí tươi cho nhà xưởng không đơn thuần là giải pháp thông gió, mà là hạng mục hạ tầng thiết yếu giúp doanh nghiệp đảm bảo môi trường làm việc an toàn, duy trì hiệu suất sản xuất ổn định và đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn – môi trường trong sản xuất công nghiệp hiện đại.

2. Tiêu chuẩn cấp khí tươi cho nhà xưởng
Khi thiết kế và lắp đặt hệ thống cấp khí tươi, các công trình cần đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn như sau:
TCVN 5687:2010 – Quy chuẩn thiết kế hệ thống thông gió và điều hòa không khí (Ventilation Air Conditioning Design Standards).
→ Mục đích: cung cấp thông số tính toán không khí, độ sạch của không khí trong và ngoài xưởng. Tính toán lưu lượng không khí, vị trí lắp đặt các thiết bị trong hệ thống và các yêu cầu về nguồn điện.
Ví dụ như: lưu lượng khí tươi cho nhà xưởng tối thiểu phải đạt 45-60m3/giờ/người.
TCXD 232:1999 – Tiêu chuẩn về hệ thống thông gió, điều hòa không khí và cấp lạnh – Chế tạo lắp đặt và nghiệm thu.
→ Mục đích: Tổng hợp quy cách chế tạo ống dẫn không khí, các phụ kiện của hệ thống thông gió (cửa gió, van, chạp hút,…); chế tạo các bộ phận xử lý không khí (buồng xử lý nhiệt ấm, bộ lọc không khí, ống tiêu âm, bộ phận hút bụi,…); cách lắp đặt đường ống dẫn khí,…. Cách thử nghiệm hệ thống và biên bản nghiệm thu mẫu.
TCVN 4088:1985 – Tiêu chuẩn về số liệu khí hậu trong thiết kế xây dựng (Climatic Data Building Design).
→ Mục đích: Đưa ra các số liệu khí hậu cụ thể tại từng khu vực trên toàn quốc, giúp kiến trúc sư thuận tiện hơn trong việc tính toán lưu lượng khí tươi cũng như xác định số lượng quạt thông gió cần thiết cho nhà máy.
TCVN 4605:1988 – Tiêu chuẩn thiết kế về kỹ thuật nhiệt – kết cấu ngăn che
→ Mục đích: Quy định các yêu cầu về đặc tính cách nhiệt, cản nhiệt và truyền nhiệt của kết cấu bao che (tường, mái, trần, cửa,…) trong công trình. Giảm thất thoát nhiệt, duy trì vi khí hậu trong nhà xưởng ổn định và tiết kiệm năng lượng cho hệ thống thông gió – điều hòa không khí.
ASHRAE 2007 (Mỹ) – Tiêu chuẩn về điều hòa không khí
Mục đích: Đưa ra các hướng dẫn và thông số kỹ thuật về thiết kế, lắp đặt và vận hành hệ thống điều hòa. Tiêu chuẩn này tập trung vào việc đảm bảo chất lượng không khí (IAQ), kiểm soát nhiệt độ – độ ẩm – lưu lượng gió, đồng thời tối ưu hiệu suất năng lượng.
SMACNA (Mỹ) – Tiêu chuẩn về chế tạo và thi công hệ thống ống gió.
→ Mục đích: Hướng dẫn cách kết nối các ống gió chuẩn, đảm bảo kỹ thuật. Đồng thời đưa ra các quy định về kích thước phụ kiện đi kèm ống gió, hạn chế tối đa các rủi ro, thiệt hại về người và tài sản.
BSEN 12101 (Anh) – Tiêu chuẩn về hệ thống tăng áp cầu thang.
→ Mục đích: Quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thiết kế hệ thống tăng áp cầu thang trong tòa nhà nhằm đảm bảo an toàn thoát hiểm khi xảy ra chay. Tiêu chuẩn này giúp giữ cho cầu thang thoát hiểm không bị khói xâm nhập bằng cách duy trì áp suất dương, tạo lối thoát an toàn cho người sử dụng và hỗ trợ lực lượng cứu hỏa tiếp cận, giảm thiểu thiệt hại trong tình huống khẩn cấp.
CP13 (Singapore) – Tiêu chuẩn về thông gió – điều hòa không khí và gió cấp khí tươi cho nhà xưởng.
→ Mục đích: Quy định yêu cầu thiết kế và vận hành hệ thống thông gió, điều hòa và cấp khí tươi trong nhà xưởng, nhằm đảm bảo chất lượng không khí, duy trì môi trường làm việc an toàn, thoải mái và tiết kiệm năng lượng.

3. Cách tính công suất cấp – thải cho nhà xưởng
Tùy thuộc vào công năng từng khu vực (kho bãi, sản xuất, văn phòng làm việc,…) thì lưu lượng gió cấp – thải sẽ có sự chênh lệch. Vì thế, khi tư vấn hệ thống cấp khí tươi, hút khí thải cho nhà xưởng, các kỹ sư của Cơ điện Tân Việt sẽ tính toán chính xác số liệu cho từng khu vực, tránh lãng phí điện năng.
Ngoài ra, chủ đầu tư có thể tham khảo công thức dưới đây:
Trong đó:
| X | Tần suất thay đổi không khí trong một giờ |
| T | Thể tích thực của nhà xưởng = DxRxC |
| Tg | Tổng lưu lượng gió cần cung cấp |
Dựa vào các chỉ số tính toán trên, chủ đầu tư sẽ lựa chọn được công suất quạt phù hợp. Tuy nhiên, cần tính toán cả thất thoát trên hệ thống kết nối. Các yếu tố về độ ồn, độ ẩm, tốc độ gió cũng cần phải lưu ý.

Qua bài viết này, các chủ thầu có thể hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của hệ thống cấp khí tươi cho nhà xưởng cũng như nắm bắt được tiêu chuẩn và cách tính công suất cấp thải cho nhà máy. Nếu bạn đang quan tâm về hệ thống này, hãy liên hệ cho đội ngũ kỹ thuật của Cơ điện Tân Việt để được tư vấn, khảo sát và dự toán chi phí chính xác lên tới 99%.
